112
ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ପ୍ରେସ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତି
ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ପ୍ରେସ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତି
ନୂଆପଡା -୨୪/୬
ବିହାରରେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଘନ ସଂଶୋଧନ ଆରମ୍ଭ କରିବେ l
ସମସ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ ନାଗରିକଙ୍କ ନାମଲେଖା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଘର ରୁ ଘର ବୁଲି ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବ l
ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯିବ l
ଭାରତ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ (ECI) ସ୍ୱୟଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଅନୁଯାୟୀ ବିହାର ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଘନ ସଂଶୋଧନ (SIR)କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦେଶନାମା ଜାରି କରିଛନ୍ତି।
ଏକ ସଘନ ସଂଶୋଧନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି: ସମସ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ ନାଗରିକଙ୍କ ନାମ ଭୋଟର ତାଲିକା (ER)ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିଜର ମତାଧିକାର ପ୍ରୟୋଗ କରିପାରିବେ l
କୌଣସି ଅଯୋଗ୍ୟ ମତଦାତା ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ ଏବଂ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ଯୋଡ଼ିବା କିମ୍ବା ବାଦ ଦେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଅବଲମ୍ବନ ହେବ।
ବିହାର ପାଇଁ ଶେଷ ସଘନ ସଂଶୋଧନ ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ଆୟୋଗ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା।
ଦ୍ରୁତ ସହରୀକରଣ, ନିୟମିତ ପ୍ରବାସ, ଯୁବ ନାଗରିକଙ୍କ ଭୋଟ ଦେବାର ଯୋଗ୍ୟତା, ମୃତ୍ୟୁ ପଞ୍ଜୀକରଣ ନହେବା ଏବଂ ଅବୈଧ ବିଦେଶୀ ପ୍ରବାସୀମାନଙ୍କ ନାମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ କାରଣ ପାଇଁ
ଏକ ସଘନ ସଂଶୋଧନ ଆବଶ୍ୟକ । ଏହା ଦ୍ୱାରା ଏକ ସଚ୍ଚୋଟ ଏବଂ ତ୍ରୁଟିମୁକ୍ତ ଭୋଟର ତାଲିକାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରିବ। ଏହି ସଘନ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ
ବୁଥ୍ ସ୍ତରୀୟ ଅଧିକାରୀ (BLO)ମାନେ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଘର ରୁ ଘର ବୁଲି ଯାଞ୍ଚ କରିବେ।
ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂଶୋଧନ କରିବା ସମୟରେ, ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୨୬ ଏବଂ ଜନପ୍ରତିନିଧି ଆଇନ,
୧୯୫୦ର ଧାରା ୧୬ ରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଭୋଟର ଭାବରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଏବଂ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ପଞ୍ଜୀକରଣ ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟତା
ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଏବଂ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଯତ୍ନର ସହ ପାଳନ କରିବେ।
ଲୋକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଆଇନ ୧୯୫୦ ର ଧାରା ୨୩ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ଭୋଟର ଭାବରେ ନାମାଙ୍କନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଯୋଗ୍ୟତା ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଜଣେ ERO
ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇଁ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଉଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ, ପ୍ରମାଣପତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ECINET
ରେ ଅପଲୋଡ୍ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯାହା ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସକ୍ଷମ ହୋଇପାରିଛି ।
ତଥାପି, ଗୋପନୀୟତା ସମସ୍ୟାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଅଧିକାରପ୍ରାପ୍ତ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ।
କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଦଳ କିମ୍ବା ଭୋଟରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯାଇଥିବା ଦାବି ଏବଂ ଆପତ୍ତିର କ୍ଷେତ୍ରରେ, EROଙ୍କ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ AERO
ଏହାର ତଦନ୍ତ କରିବେ। ଆଇନର ଧାରା ୨୪ ଅନୁଯାୟୀ, EROଙ୍କ ଆଦେଶ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଜିଲ୍ଲା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନିକଟରେ ମଧ୍ୟ ଆବେଦନ କରାଯାଇପାରିବ l
CEO/DEO/ERO/BLO ମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି ଯେ ସେମାନେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକ ମାନଙ୍କୁ ନିୟୋଜିତ କରି ପ୍ରାମାଣିକ ଭୋଟର ବିଶେଷକରି
ବୃଦ୍ଧ, ଅସୁସ୍ଥ, ଭିନ୍ନକ୍ଷମ, ଗରିବ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ ଗୋଷ୍ଠୀ ମାନଙ୍କୁ ଅସୁବିଧାରୁ ଏଡ଼ାଇ ଯଥାସମ୍ଭବ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଦେବେ l ଭୋଟର ମାନଙ୍କୁ ସର୍ବନିମ୍ନ ଅସୁବିଧା ହେଉ ସେଥିପାଇଁ ଭାରତ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କରିବେ, କିନ୍ତୁ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ସମସ୍ତ ପୋଲିଂ ବୁଥରେ
ବୁଥ୍ ସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିନିଧି (BLA)ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି କରି ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳଙ୍କ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ।
BLA ମାନଙ୍କର ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ନିଶ୍ଚିତ କରିବ ଯେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଯଦି କୌଣସି ବିଭେଦ ରୁହେ,
ତାହା ସମାଧାନ କରାଯିବ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦାବି, ଆପତ୍ତି ଏବଂ ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରିବାର ଘଟଣା ହ୍ରାସ ପାଇବ।
ଏହା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇପାରେ ଯେ ଭୋଟର ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଉଭୟ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ
ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶୀଦାର ଏବଂ କେବଳ ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ସହ ଏପରି ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ସୁଗମ ଏବଂ ସଫଳତାର ସହିତ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇପାରିବ।
ବିହାରରେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ନିର୍ବାଚନ ତାଲିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଘନ ସଂଶୋଧନ (SIR)ଆରମ୍ଭ କରିବେ
l ଏହାର ପ୍ରଧାନ ଅଂଶ:
କ’ଣ?
•ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୨୬ ରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ:
•ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଯିଏ ଭାରତର ନାଗରିକ ଏବଂ
•ଯାହାର ବୟସ ଯୋଗ୍ୟତା ତାରିଖରେ ୧୮ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ନୁହେଁ ଏବଂ
•କୌଣସି ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଅନ୍ୟଥା ଅଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ
ସେ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହେବାର ଅଧିକାର ପାଇବେ l
•ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୨୪ ଏବଂ ଲୋକ- ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବ ଆଇନ ୧୯୫୦ ର ଧାରା ୨୧ ଅନୁଯାୟୀ ଏହାର କ୍ଷମତା ବ୍ୟବହାର କରି, ଭାରତ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ
ବିହାର ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଘନ ସଂଶୋଧନର (SIR) ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି
ଯେଉଁଥିରେ ୦୧.୦୭.୨୦୨୫ ତାରିଖ ଯୋଗ୍ୟତା ତାରିଖ ଥିଲା।
•ବିହାରରେ ଶେଷ ସଘନ ସଂଶୋଧନ
ଆୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ୦୧.୦୧.୨୦୦୩ ତାରିଖ ଯୋଗ୍ୟତା ତାରିଖ ଭାବରେ କରାଯାଇଥିଲା।
କାହିଁକି?
•ନିର୍ବାଚନ ତାଲିକା (ER)ର ଅଖଣ୍ଡତା ବଜାୟ ରଖିବା ମୁକ୍ତ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ମୌଳିକ
•ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ସମସ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ ନାଗରିକଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା
ଏବଂ କୌଣସି ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କୁ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ବାଦ ନକରିବା
•ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଯେ, କୌଣସି ଅଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କୁ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯିବ ନାହିଁ l
•ମୃତ/ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ/ଅନୁପସ୍ଥିତ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ବାଦ ଦିଆଯିବ l କିପରି?
•ଏରୋ ମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ତାରିଖ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବ ପୂରଣ ହୋଇଥିବା ଭୋଟରଙ୍କ ପାଇଁ ଗଣନା ଫର୍ମ ଇ.ଏଫ (EF) ପ୍ରିଣ୍ଟ କରିବେ ଏବଂ BLO ମାନଙ୍କୁ ଦେବେ।
•BLOମାନେ ଘର ରୁ ଘର ପରିଦର୍ଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବ ଭୋଟରଙ୍କୁ ଇ.ଏଫ ବଣ୍ଟନ କରିବେ।
•ଇ.ଏଫ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ୱେବସାଇଟ୍/ ECINET ରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ ଯାହାକୁ
ଆଦେଶ ତାରିଖ ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ଥିବା ଜଣେ ଭୋଟର ଡାଉନଲୋଡ୍ କରିପାରିବେ।
•ସମସ୍ତ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଜାତୀୟ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ-ସ୍ତରୀୟରାଜନୈତିକ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ BLAs
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଜଡ଼ିତ ହେବେ ।
•ଇ.ଏଫ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ BLO ମାନେ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଦେବେ
•CEO/DEOs/EROs/BLOs ଯତ୍ନ ନେବେ ଯେ ପ୍ରାମାଣିକ ଭୋଟର, ବିଶେଷକରି ବୃଦ୍ଧ, ଅସୁସ୍ଥ, ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ବ୍ୟକ୍ତି (PwD), ଗରିବ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ ଗୋଷ୍ଠୀ ମାନେ ହଇରାଣ ନ ହୋଇ ଯଥାସମ୍ଭବ ସୁବିଧା ପାଉଛନ୍ତି ବୋଲି।
•BLO ମାନେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ସହିତ ଜନସାଧାରଣଙ୍କଠାରୁ ଇ.ଏଫ ସଂଗ୍ରହ କରିବେ l
•ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ, ବିଦ୍ୟମାନ ଭୋଟରମାନେ ଇ.ଏଫ ଏବଂ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଗୁଡ଼ିକୁଅନଲାଇନରେ ମଧ୍ୟ ଅପଲୋଡ୍ କରିପାରିବେ
•BLOର ଗୁଣାତ୍ମକ ଏବଂ ପରିମାଣାତ୍ମକ ଆଉଟପୁଟ୍ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ BLOପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ ରହିବେ l
•ସମସ୍ତ ଭୋଟରଙ୍କ ଚିଠା ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବ ଯାହାଙ୍କର ଇ.ଏଫ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି l
•ସମସ୍ତ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଜାତୀୟ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ-ସ୍ତରୀୟ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ସହ ଚିଠା ଭୋଟର ତାଲିକାର ନକଲ ବଣ୍ଟନ କରାଯିବ ଏବଂ ECI/CEO ୱେବସାଇଟରେ ମଧ୍ୟ ପୋଷ୍ଟ କରାଯିବ l
•ନାମ ଯୋଡ଼ିବା/ବାଦ ଦେବା ପାଇଁ ଦାବି ଏବଂ ଆପତ୍ତି ଯେକୌଣସି ଭୋଟର କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ କରାଯାଇପାରିବ l
•AERO ଯେକୌଣସି ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବାଦ ଦେବା କିମ୍ବା କୌଣସି ଅଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସାମିଲ କରିବା ଉପରେ ଯେକୌଣସି ଅଭିଯୋଗର ତଦନ୍ତ କରିପାରିବେ l
•ଦାବି ଏବଂ ଆପତ୍ତି ଉପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପରେ, ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଭୋଟର ତାଲିକା ERO ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହେବ l
•ସମସ୍ତ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଜାତୀୟ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ-ସ୍ତରୀୟରାଜନୈତିକ ଦଳ ସହିତ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଭୋଟର ତାଲିକାର ନକଲ ବଣ୍ଟନ କରାଯିବ ଏବଂ ECI/CEO ୱେବସାଇଟରେ ମଧ୍ୟ ପୋଷ୍ଟ କରାଯିବ
•ଧାରା ୨୪ ଅନୁଯାୟୀ, EROଙ୍କ ଆଦେଶ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଜିଲ୍ଲା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟଙ୍କ ନିକଟରେ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅପିଲ୍ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରିବ।
