ମରୁଡ଼ି ପ୍ରବଣ ନୂଆପଡ଼ାରେ ଜଳବାୟୁ ସହଣୀୟ ଓ ପୁଷ୍ଟିସମୃଦ୍ଧ ଧାନ ଚାଷକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ: ୨୦ଟି ଉନ୍ନତ କିସମର କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନୀ, ଚାଷୀଙ୍କ ପସନ୍ଦରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୩ ଧାନ କିସମ।

ନୂଆପଡ଼ା -୦୪/୧୧- ଓଡ଼ିଶାର କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଧାନ ଚାଷର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ। ଧାନ କେବଳ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାର ଆଧାର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାକୁ ଅଧିକ ପୁଷ୍ଟିକର କରିବା ସହ କୃଷକଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାରେ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ଭୂମିକା ରହିଛି। ବିଶେଷକରି ମରୁଡ଼ି ପ୍ରବଣ ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ କମ୍ ଦିନିଆ, ମରୁଡ଼ି ସହଣୀୟ ଓ ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦନକ୍ଷମ ଧାନ କିସମର ଚାଷକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ମରୁଡ଼ି ପ୍ରଶମନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧୀନରେ ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଜଳବାୟୁ ସହଣୀୟ, ପୁଷ୍ଟିସମୃଦ୍ଧ ଓ ଉନ୍ନତମାନର ଧାନ କିସମର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଧାନ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (IRRI) ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ କୃଷି ଓ କୃଷକ ସଶକ୍ତିକରଣ ବିଭାଗର ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଜଳବାୟୁ ଓ ଅନିୟମିତ ବର୍ଷା ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା କରିପାରୁଥିବା ଧାନ କିସମ ଚାଷ ପାଇଁ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି।

ଲିମଡିହି ୨୦ଟି ଧାନ କିସମର କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନୀ

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଅଂଶସ୍ୱରୂପ ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା କୋମନା ବ୍ଲକ୍‌ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଲିମଡିହି ଗ୍ରାମରେ ୨୦ଟି ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣବିଶିଷ୍ଟ ଧାନ କିସମର କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନୀ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଧାନ, ପୁଷ୍ଟିସମୃଦ୍ଧ ଧାନ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଜଳବାୟୁ ଚାପ ଓ ପରିସ୍ଥିତି ସହଣୀୟ ଧାନ କିସମକୁ ସାମିଲ କରାଯାଇଥିଲା। ଆୟୋଜିତ କ୍ଷେତ୍ର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଦିବସରେ ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ଜିଲ୍ଲା କୃଷି ଅଧିକାରୀ ଜଗବନ୍ଧୁ ପଟେଲ ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। ସେ ନୂଆପଡ଼ା ଭଳି ମରୁଡ଼ି ପ୍ରବଣ ଜିଲ୍ଲାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଜଳବାୟୁ ଓ ମାଟିର ଉପଯୋଗିତା ଅନୁଯାୟୀ ଧାନ କିସମ ଚୟନ କରିବା ସହ ଉନ୍ନତ ଚାଷ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ଉପଯୁକ୍ତ ଧାନ କିସମ ଚୟନ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ଚାଷ କଲେ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ସହ କୃଷକଙ୍କ ଆୟ ବଢ଼ିପାରିବ ବୋଲି ସେ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।

ଚାଷୀଙ୍କ ପସନ୍ଦରେ ବିରି ଧାନ-୬୯ ଓ ତେଲଙ୍ଗାନା ସୋନା

ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଧାନ କିସମର ଗୁଣବତ୍ତା, ଶସ୍ୟର ଆକାର, ଉତ୍ପାଦନ ସମ୍ଭାବନା, ସ୍ୱାଦ ଓ ବଜାର ଚାହିଦା ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅନୁଭୂତି ପ୍ରଦାନ କରିବା। ଏହାଦ୍ୱାରା କୃଷକମାନେ ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତା, ଖାଦ୍ୟ ପସନ୍ଦ ଓ ବଜାରର ଚାହିଦାକୁ ଆଧାର କରି ଉପଯୁକ୍ତ ଧାନ କିସମ ଚୟନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ। ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଧାନ କିସମର ଗୁଣବତ୍ତା ଓ ବ୍ୟବହାରିକ ଉପଯୋଗିତାକୁ ବିଚାରକୁ ନେଇ କୃଷକମାନେ କେତେକ କିସମକୁ ବିଶେଷ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ “ବିରି ଧାନ-୬୯” କିସମକୁ ବଜାରରେ ବିକ୍ରୟ ଓ ଭଲ ମୂଲ୍ୟ ପାଇବା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଚାଷୀମାନେ ପସନ୍ଦ କରିଥିବା ବେଳେ “ତେଲେଙ୍ଗାନା ସୋନା” କିସମକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଖାଦ୍ୟ ଉପଯୋଗ ଓ ସ୍ୱାଦ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସିଆର ଧାନ-୨୧୪, ସିଆର ଧାନ-୮୦୭, ଉତ୍ତର ସମୀର ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରେୟା ଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧାନ କିସମକୁ ମଧ୍ୟ କୃଷକମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ଚାଷୀଙ୍କ ଏହି ମତାମତ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଧାନ କିସମ ଚୟନ ଓ ତାହାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସାର ପାଇଁ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

କୃଷକଙ୍କ ଆୟ ସହ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପୁଷ୍ଟି ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ୟତମ ଅତିଥି ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଧାନ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର କୃଷି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଡ. ବିଧାନ କୁମାର ମହାପାତ୍ର ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରୟାସର ସଫଳତା ପାଇଁ କୃଷକ, କୃଷି ବିଭାଗ, କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହଯୋଗୀ ସଂସ୍ଥାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ସମନ୍ୱୟ ଓ ସହଯୋଗ ରହିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ବୋଲି ସେ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ସେହିପରି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଧାନ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର କୃଷି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଦିଲୀପ କୁମାର ରାଉତ କହିଥିଲେ ଯେ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପ କେବଳ ଧାନ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧିରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ବରଂ କୃଷକଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି ସହ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପୁଷ୍ଟି ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି। ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ମରୁଡ଼ି ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ଆହ୍ୱାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଧାନ କିସମ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବା ଏହି ପ୍ରୟାସର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ।

୭୦ରୁ ଅଧିକ ଚାଷୀ ଓ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ଯୋଗଦାନ

ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଦିବସରେ କୋମନା ବ୍ଲକ୍‌ର ୭୦ରୁ ଅଧିକ ଚାଷୀଙ୍କ ସହ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀର କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଧାନ କିସମର ଗୁଣବତ୍ତା ଓ ଉପଯୋଗିତା ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବା ସହ ନିଜ ନିଜ ପସନ୍ଦ ଅନୁଯାୟୀ ବିହନ ଚୟନ କରିଥିଲେ।କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଧାନ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ଦିଲୀପ କୁମାର ରାଉତ ପରିଚାଳନା କରିଥିବା ବେଳେ ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ସଂଯୋଜକ ସମ୍ପଦ କୁମାର ନାୟକ ଧନ୍ୟବାଦ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଶିଷ କୁମାର ଖମାରି, ଦିବାକର ଠେଲା, ଜଗନ୍ନାଥ ଜେନା, ଋଷି ନଗ ଏବଂ ଅନନ୍ତ ଦୀପ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ।ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ, ନୂଆପଡ଼ା ଭଳି ମରୁଡ଼ି ପ୍ରବଣ ଜିଲ୍ଲାରେ ଜଳବାୟୁ ସହଣୀୟ ଓ ପୁଷ୍ଟିସମୃଦ୍ଧ ଧାନ ଚାଷର ପ୍ରସାର କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଆଶାଜନକ ପଦକ୍ଷେପ। ଚାଷୀଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ମତାମତ ଓ ପସନ୍ଦକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ଉପଯୁକ୍ତ ଧାନ କିସମର ଚାଷକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଲେ ମରୁଡ଼ିର ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ, ଉତ୍ପାଦନର ସ୍ଥିରତା, କୃଷକଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାବଲମ୍ବନ ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପୁଷ୍ଟି ସୁରକ୍ଷା ଦିଗରେ ଏହା ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ।